Po co ludzie się rozmnażają?

Przyznaję się, podsłuchuję rozmowy innych. Nawet nie to, że specjalnie. Stałam w kolejce, a przede mną dwie panie. Stały tyłem, więc trudno było ocenić ich wiek. Rozmawiały o swoich dzieciach i o tym, że te nie chcą się rozmnażać. Narzekanie jak narzekanie. Argumenty też były typowe, że „młodsza już nie będę, a teraz mogę im pomóc”, że większość koleżanek  ma już dwójkę czy nawet trójkę wnuków, że „ja w jej wieku to już do przedszkola ją prowadziłam”, no i że teraz są takie „piękne ciuszki dla niemowlaków”. Taka zupełnie normalna rozmowa. Pewnie szybko bym o niej zapomniała, gdyby nie to, że przypadkiem na Facebooku wyświetlił mi się felieton burmistrza Nysy napisany specjalnie na Dzień Dziecka. Kończył się tak: „Wraz ze spadkiem liczby urodzeń wzrasta tak zwany indeks starości, który obecnie wynosi 141, co oznacza, że na 100 „wnuczków” (dzieci w wieku 0-14 lat) przypada już 141 „dziadków”. Statystycznie ponad 2 miliony dziadków nie ma wnuków i nie może nawet liczyć na jakiekolwiek życzenia z okazji Dnia Babci czy Dnia Dziadka…”. Teraz mogłabym oczywiście napisać o demografii. To idealny pretekst, aby przypomnieć, że Polacy wymierają, nie będzie komu zarobić na naszą emeryturę, państwo nic nie robi, żeby przekonać młodych do zakładania rodzin, rodzice traktują dwudziestoparolatków jak dzieci i chcą, żeby w ciągu roku nagle stali się dorośli i mieli dzieci. Aż mnie ręce świerzbiły, by tak to skomentować. I nagle zatrzymałam się na chwilę.

Słowa „idźcie i rozmnażajcie się” padły w czasach, gdy ludzi było znacznie mniej niż dziś. Ziemia wydawała się ogromna, a wiele miejsc pozostawało niezamieszkanych. Tymczasem współcześnie na świecie żyje już ponad osiem miliardów osób. Dlaczego więc młodzi nadal mieliby chcieć mieć dzieci? Po co ludzie się rozmnażają? Dzieci nie są po to, żeby ratować ZUS lub poprawiać statystyki. Nawet po to, żeby babcia miała komu kupować śpioszki. Są po to, żeby przekazywać świat dalej.

Czasem słyszę, że jeśli Polacy nie zaczną rodzić dzieci, to za kilkadziesiąt lat nie będzie Polski. Nie jestem tego taka pewna. Polska nie jest przecież kawałkiem ziemi ani wynikiem w statystyce urodzeń. Polska istnieje tam, gdzie ludzie chcą mówić po polsku, żyć według polskich zwyczajów i czuć się częścią tej wspólnoty. Jeśli chodzi o mieszanie genów, to już dawno mamy je pomieszane. Od afrykańskich korzeni całej ludzkości po wpływy ludzi, którzy przez wieki przewijali się przez nasze ziemie. Znacznie ważniejsze od tego, ile dzieci się urodzi, może okazać się to, jak wychowamy tych, którzy będą tu żyli za pięćdziesiąt lat. Niezależnie od tego, gdzie urodzili się ich rodzice. W sierpeckich szkołach uczą się już dzieci z Ukrainy, Chin, a nawet z Wenezueli. Być może za kilkanaście lat będą mówiły po polsku lepiej niż niejeden rodowity Sierpczanin, kibicowały Kasztelanowi i narzekały na pogodę tak samo jak my.

Może największym błędem jest myślenie, że rodzicielstwo polega wyłącznie na wydaniu dziecka na świat. Przecież od wieków ludzie wychowywali nie tylko własne dzieci. Być może pytanie nie brzmi: „Dlaczego młodzi nie chcą mieć dzieci?”. Być może ważniejsze jest pytanie: „Czy nadal potrafimy wychowywać następne pokolenie?”. Ktoś będzie żył tutaj po nas. I od nas zależy, czego go nauczymy. Człowiek zostawia po sobie nie tylko geny. Zostawia też inne ślady. W ludziach, z którymi się zetknął, na których wpłynął. W rodzinnych opowieściach, na kartce z przepisem na karpatkę cioci Wandzi, w blogu prowadzonym w Internecie, na zdjęciach z Bożego Ciała. Dziś mamy dużo większe możliwości pozostawiania takich śladów niż nasi przodkowie.

Może panie z kolejki tak bardzo chciały wnuków nie dlatego, że marzą o kolejnym niemowlaku w rodzinie, tylko dlatego, że człowiek w pewnym wieku zaczyna rozumieć, iż najważniejsze nie jest to, co zgromadził, ale to, co po sobie zostawi. A najprostszym sposobem przekazania świata dalej zawsze był drugi człowiek.