Korczak patronem szkoły w Zawidzu

Przez prawie 120 lat Szkoła Podstawowa w Zawidzu Kościelnym nie miała patrona. Teraz szkolna społeczność wybrała Janusza Korczaka – człowieka, który zmienił sposób patrzenia na dziecko.

1 października 2026 r. to bardzo ważna data w kronice Szkoły Podstawowej w Zawidzu Kościelnym. Tego dnia odbyła się uroczystość nadania imienia Janusza Korczaka, przekazano nowy sztandar, a uczniowie złożyli ślubowanie. Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli Starosta Sierpecki i Wójt Gminy Zawidz.

Mały człowiek

Uroczystość rozpoczęła msza w kościele parafialnym pod przewodnictwem biskupa płockiego Szymona Stułkowskiego. W homilii mówił, że społeczność szkolna wybrała pięknego patrona, lekarza, społecznika, ale przede wszystkim człowieka, który poświęcił swoje życie najmłodszym. Przygotowując się do spotkania, wrócił do biografii Korczaka i znalazł w niej szczegóły, na które wcześniej nie zwracał uwagi. Biskup uśmiechał się do uczniów, przypominając, że Janusz Korczak był jednym z tych, którzy nie otrzymali promocji do następnej klasy. A jednak został lekarzem, pisarzem, pedagogiem. Tłumaczył też, dlaczego przy dziecku trzeba się pochylić, przykucnąć albo przyklęknąć, aby znaleźć się na wysokości jego wzroku.

– Nie tylko dlatego, żeby patrzeć w oczy, ale by rozmawiać. Żeby zrozumieć i potraktować tego małego człowieka jako partnera w procesie wychowawczym – mówił.

Biskup poświęcił również nowy sztandar szkoły.

Po mszy uczestnicy przeszli przed budynek szkoły. Dyrektor Grzegorz Marciniak i wicedyrektor Renata Kowalska odsłonili pamiątkową tablicę. Orkiestra OSP Zawidz zagrała hymn państwowy, a kadeci klasy mundurowej Zespołu Szkół Samorządowych wciągnęli flagę na maszt.

Szkoła budowana przez mieszkańców

W hali sportowej ZSS spotkali się uczniowie, rodzice, obecni i emerytowani nauczyciele, pracownicy oraz absolwenci. Wśród zaproszonych gości byli m.in. posłanki Anna Cicholska i Wioletta Kulpa, poseł Maciej Małecki, radny sejmiku województwa mazowieckiego Michał Orliński, starosta sierpecki Przemysław Burzyński, wicestarosta Wojciech Rychter i wójt gminy Zawidz Kamil Różański oraz radni powiatowi i gminni.

Wicedyrektor Renata Kowalska przypomniała historię placówki, która rozpoczęła działalność w 1908 roku. Przez lata dzieci uczyły się w wynajmowanych pomieszczeniach. Własny budynek powstał dzięki pracy i ofiarności mieszkańców, których do wspólnego wysiłku przekonał kierownik szkoły Jan Piec-Olański. W trudnych latach kryzysu gospodarze wpłacali składki, przywozili materiały i wykonywali prace przy budowie. Szkoła była gotowa przed wrześniem 1939 roku. Dzieci przeniosły już do niej ławki i sprzęt, ale wojna przekreśliła przygotowania do rozpoczęcia nauki. W nowym budynku ulokowano niemieckie urzędy oraz placówki dla niemieckich dzieci. Sam Jan Piec-Olański został aresztowany i nie przeżył wojny. Jego żona, nauczycielka Olga Olańska, ocaliła szkolną kronikę. Dzięki niej zachowało się świadectwo pracy ludzi, którzy budowali szkołę dla swoich dzieci. Nauka w budynku rozpoczęła się w 1945 roku. Pół wieku później, w 1996 roku, oddano do użytku nowe skrzydło z salą gimnastyczną.

Wybór całej szkoły

O wyborze patrona opowiedział dyrektor Grzegorz Marciniak. Społeczność szkolna chciała, by był nim człowiek bliski dzieciom, nauczycielom i rodzicom.

– Ktoś, kto rozumiał dzieci, ich marzenia i potrzeby – mówił.

Janusza Korczaka wskazała większość uczestników tajnego głosowania: uczniów, rodziców, nauczycieli i pracowników szkoły.

– Jesteśmy przekonani, że ucząc i wspierając rozwój dzieci, będziemy postępować zgodnie z przesłaniem Janusza Korczaka, które brzmi: „Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz. Jeśli nie wie – wytłumacz. Jeśli nie może – pomóż” – powiedział Grzegorz Marciniak.

Wójt gminy Zawidz Kamil Różański jest absolwentem zawidzkiej podstawówki. Podkreślał, że trudno sobie wyobrazić patrona, który lepiej symbolizowałby szacunek dla dziecka niż Janusz Korczak.

– Korczak przypominał dorosłym, że wychowanie nie może opierać się wyłącznie na wymaganiach i nakazach. Musi opierać się również na rozmowie, zaufaniu, odpowiedzialności i szacunku – mówił.

Nowy sztandar

Uchwałę Rady Gminy Zawidz w sprawie nadania imienia odczytał przewodniczący rady Mariusz Radecki. Potem przyszedł czas na przekazanie sztandaru. Z rąk przedstawicieli Rady Rodziców odebrał go wójt Kamil Różański, następnie dyrektor Grzegorz Marciniak, a od niego – szkolny poczet.

Sztandar zaprojektował ks. Jarosław Szumański, a własnoręcznie wykonały go kobiety, które chciały pozostać anonimowe. Na oliwkowym tle umieszczono portret Korczaka oraz nazwę szkoły. Druga strona nawiązuje do barw narodowych: wyhaftowano na niej białego orła i słowa „Bóg, Honor, Ojczyzna, Nauka”. Daty 1908 i 2026 łączą początki placówki z rokiem nadania imienia. Znalazły się też herby Mazowsza, powiatu sierpeckiego i Zawidza.

Uczniowie po raz pierwszy ślubowali na nowy sztandar. Przedstawiciele klas stanęli wokół niego z wyciągniętymi dłońmi.

– Uczciwą nauką i pracą służyć prawdzie, sprawiedliwości i pokojowi – obiecywali.

Ślubowali też strzec dobrego imienia szkoły i pielęgnować wartości głoszone przez patrona.

Dziecięce sprawy

Uczniowie szkoły w Zawidzu pokazali, jak widzą swojego patrona. Janusz Korczak był w ich przedstawieniu przede wszystkim człowiekiem, który potrafił słuchać dzieci i poważnie traktował ich sprawy. Ważne były dla niego zarówno dziecięce radości, jak i sprawy, które dorosłym mogły wydawać się błahe – rozbite kolano, własnoręcznie uszyta sukienka dla lalki czy przykrość po przeczytanym przez innych pamiętniku.

Na scenie pojawił się także mały król Maciuś. Dorośli założyli mu ciężką koronę i mówili o sprawach państwa, nie pytając, co czuje, czego się boi i za czym tęskni.

– Maciuś chciał, żeby dorośli wreszcie zrozumieli, że dziecko to nie jest przyszły człowiek, ale człowiek już teraz, ze swoimi radościami, smutkami i marzeniami – powiedział jeden z uczniów.

Poważniejszy ton miała scena przypominająca ostatnią drogę Korczaka i jego wychowanków. Doktor prowadził dzieci, a do grupy dołączały postacie aniołów. W oczach wielu widzów pojawiły się łzy.

Na zakończenie uczniowie recytowali „Prośby dziecka” skierowane do rodziców i nauczycieli. Przypominali o dotrzymywaniu obietnic, cierpliwości wobec dziecięcych pytań i rozmowie bez zawstydzania przy innych.

– Nie chroń mnie przed konsekwencjami. Czasami dobrze jest nauczyć się rzeczy bolesnych i nieprzyjemnych – recytowali najmłodsi.

Podczas uroczystości rozstrzygnięto konkurs wiedzy o patronie oraz konkurs plastyczny, którego uczestnicy rysowali portrety Korczaka.

Uśmiech dziecka

W wystąpieniach gości powracała myśl o odpowiedzialności dorosłych za dzieci. Przypominano słowa Korczaka: „Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat”.

Poseł Maciej Małecki mówił również o własnym związku z Korczakiem – sam ukończył szkołę noszącą jego imię. Starosta Przemysław Burzyński zwracał się przede wszystkim do uczniów, przypominając, że każdy ma inne zdolności, może popełniać błędy i szukać swojej drogi.

– Nie musicie zawsze mieć racji – mówił do dzieci.

Organizatorzy podziękowali nauczycielom, rodzicom, pracownikom szkoły, uczniom i sponsorom za przygotowanie uroczystości. Koła gospodyń wiejskich i pracownicy szkoły zadbali o poczęstunek.